Turkiye topraklarinin %93'u deprem bolgelerinde yer almaktadir. Bu gercek, kule vinc operasyonlarinda deprem riskinin yonetimini zorunlu kilmaktadir. Bu rehberde, deprem bolgelerinde kule vinc kullanimi icin gerekli onlemleri ve mevzuat gereksinimlerini inceliyoruz.
Turkiye Deprem Bolgesi Siniflandirmasi
2018 Turkiye Deprem Tehlike Haritasi'na gore:
- Cok yuksek tehlike: Kuzey Anadolu Fay Hatti, Dogu Anadolu Fay Hatti yakinlari
- Yuksek tehlike: Bati Turkiye, Guneydogu Anadolu
- Orta tehlike: Ic Anadolu'nun bazi kesimleri
- Dusuk tehlike: Ic Anadolu'nun merkezi
Pratikte Turkiye'deki hemen her santiyede deprem riski degerlendirilmelidir.
Kule Vinc Temelinde Deprem Hesabi
Sismik Yuk Hesabi
Deprem bolgelerinde kule vinc temeli tasarlanirken:
- Yatay sismik kuvvet: Vincin toplam agirliginin %10-30'u kadar (bolgeye gore)
- Dusey sismik kuvvet: Yatay kuvvetin %30-50'si kadar
- Devrilme momenti: Normal devrilme momentine ek sismik moment eklenir
Temel Buyutme Faktoru
-
- derece deprem bolgesi: Standart temelin %30-50 daha buyuk
-
- derece deprem bolgesi: %20-30 daha buyuk
-
- derece deprem bolgesi: %10-15 daha buyuk
Deprem Sirasinda Operasyon Protokolu
Deprem Hissedildiginde (Operator)
- Derhal yuku indirin (mumkunse guvenli bir yere)
- Tum hareketleri durdurun
- Frenleri aktif edin
- Kabini terk edin, guvenli bolgeye inin
- Vinci deprem sonrasina kadar kullanmayin
Deprem Sonrasi Kontrol
- Gorsel muayene: Mast, bom, baglanti noktalari, temel
- Civatali baglantilarin gevseemis olup olmadigini kontrol edin
- Raylar ve ankraj noktalarini kontrol edin
- Herhangi bir hasar suptesi varsa vinc kullanilmamali
- Yetkili muhendis tarafindan kontrol yapildiktan sonra calismaya devam edin
Ankara'da Yapilmasi Gerekenler
6 Subat 2023 Kahramanmaras depremlerinden sonra Turkiye'de kule vinc guvenligine iliskin farkindaiilik artti. Deprem bolgesindeki santiyeler icin:
- Guncel deprem tehlike haritasini baz alin, eski bolge siniflandirmasini degil
- Zemin etudunu mutlaka yaptirin, ozellikle dolgu ve alivyon zeminlerde
- Ankraj planini bina yapi muhendisi ile koordine edin
- Acil durum plani hazirlayiin ve operatorleri egitin
- Periyodik kontrollerde sismik hasar arastirmasi yapilmasini isteyin
Dahan kule vincler, uluslararasi sismik guvenlik standartlarina uygun olarak tasarlanmistir. Deprem bolgelerindeki projeler icin ozel temel ve ankraj tasarimi destegi saglanmaktadir.