Kule vinc seciminde kapasiteden sonra en kritik karar, bom (jib) uzunlugudur. Kisa secilen jib santiyenin bir bolumunu kapsayamaz ve her gun mobil vinc veya el arabasiyla telafi edilen bir verimsizlik yaratir; gereksiz uzun jib ise uc kapasiteyi dusurur, komsu parsel sorunlari dogurur ve maliyeti artirir. Bu rehberde jib uzunlugu kararini, kapsama analizi ve gercek Dahan modellerinin yuk tablolari uzerinden sistematik olarak ele aliyoruz.
Jib Uzunlugu Neden Kapasiteyle Birlikte Dusunulmeli?
Jib uzunlugu, vincin maksimum calisma yaricapini belirler: 60 metre jibli bir vinc, govde merkezinden 60 metre yaricapli bir daireyi kapsar. Ancak bu daire buyudukce, dairenin kenarinda kaldirilabilen yuk kuculur.
Iki Yonlu Iliski
- Kapsama tarafi: Jib ne kadar uzunsa, tek vincle ulasilan alan o kadar genistir. 50 metre jib yaklasik 7.850 m2, 60 metre jib yaklasik 11.300 m2, 70 metre jib yaklasik 15.400 m2 alan tarar.
- Kapasite tarafi: Ayni vincte jib uzadikca uc yuk duser; cunku jibin kendi agirligi ve moment kolu buyur.
Bu nedenle jib karari asla tek basina verilmez; kapasite analiziyle birlikte yurutulur. Kapasite tarafinin sistematigi icin kapasite secim karar matrisi rehberimiz bu yazinin ikizidir.
Santiye Kapsama Alani Analizi
Kapsanmasi Zorunlu Noktalar
Vaziyet plani uzerinde su noktalari isaretleyin; jib, vinc konumundan bu noktalarin tamamina ulasmalidir:
- Bina oturumlari: Tum blok koseleri dahil; en uzak blok kosesi cogu zaman kritik noktadir
- Beton dokum noktalari: Pompa yerine kova ile dokum yapilacak tum alanlar
- Yukleme-bosaltma sahasi: Tir ve kamyonlarin yanastigi indirme alani
- Depo ve stok alanlari: Demir, kalip, prefabrik stok sahalari
- Santiye tesisleri: Beton santrali besleme noktasi, atolyeler (varsa)
Kapsama Orani Hedefi
Pratik hedef, vincin gunluk operasyon noktalarinin yuzde 100'unu, toplam santiye alaninin ise en az yuzde 80-90'ini kapsamasidir. Kapsanmayan koseler icin is programinda mobil vinc penceresi planlanir. Yerlesim cizim teknigi icin santiye yerlesim plani rehberimiz detayli bir yol haritasi sunar.
Olcum Yontemi
Vinc konum adayindan en uzak zorunlu noktaya olan yatay mesafeyi olcun ve uzerine 3-5 metre manevra payi ekleyin. Cikan deger, minimum jib uzunlugunuzdur. Ornegin en uzak kritik nokta 52 metredeyse, 55 metre jib konfigurasyonu dogru baslangictir; 70 metre jib bu santiyede gereksiz uzundur.
Dikey Boyutu Unutmayin
Kapsama analizi yalnizca yatay duzlemde yapilmaz. Jib, cevredeki binalarin, mevcut yapilarin ve varsa diger vinclerin uzerinden guvenli mesafeyle gecebilmelidir. Bu nedenle jib uzunlugu karari, kule yuksekligi ve kanca yuksekligi hesabiyla es zamanli yurutulur; yontem icin kanca yuksekligi hesaplama rehberimiz ayrintili bir cerceve sunar. Ayrica bom uzunlugu arttikca vincin ruzgara maruz kalan yuzeyi buyur; yuksek ve ruzgarli bolgelerdeki projelerde uzun jib konfigurasyonlari, servis disi ruzgar davranisi acisindan uretici tablolarindan ayrica dogrulanmalidir.
Jib Uzunlugu ile Uc Yuk Iliskisi: Gercek Tablolar
Ayni vincin farkli bom konfigurasyonlarinda uc kapasitesi ciddi bicimde degisir. QTZ125 (H6015A2) modelinin 2-fall yuk tablosundan alinan degerler bunu net gosterir:
| Bom Konfigurasyonu | Bom Ucunda Kapasite (2-Fall) | 30 m Yaricapta Kapasite |
|---|---|---|
| 30 m | 4.70 t | 4.70 t |
| 40 m | 3.10 t | 4.45 t |
| 50 m | 2.20 t | 4.12 t |
| 60 m | 1.40 t | 3.55 t |
Tablodan Cikan Uc Ders
- Uzun jib, uc kapasiteyi eritir: Ayni makine 30 metre bomda ucta 4.70 ton tasirken, 60 metre bomda ucta 1.40 tona duser.
- Uzun jib, ara yaricaplari da etkiler: 30 metre yaricaptaki kapasite bile bom uzadikca azalir (4.70'ten 3.55 tona), cunku jib agirligi momenti buyutur.
- Dogru strateji, ihtiyac kadar jib: Kapsama analizi 45 metre gerektiriyorsa vinci 60 metre bomla kurmak, hem uc kapasiteden hem guvenlik rezervinden feragat etmektir.
Ayni iliski buyuk modellerde de gecerlidir: QTZ160 (H6515A2) 65 metre bomda 1.40 ton uc yuk sunarken, 50 metre konfigurasyonda bom ucunda 2.80 ton tasir. Yuk diyagrami okuma pratigi icin calisma yaricapi hesaplama rehberimize bakin.
Komsu Parsel ve Hava Sahasi Kisitlari
Hukuki Cerceve
Jibin komsu parsel uzerinde donmesi (oversailing), Turkiye pratiginde komsu maliklerle yazili muvafakat gerektirebilen, itiraz halinde is durduran bir konudur. Jib uzunlugu secilirken su sorular yanitlanmalidir:
- Jib, yuk olmadan serbest donuste (weathervane konumunda) hangi parsellerin uzerinden geciyor?
- Komsu parselde okul, hastane, kalabalik cadde gibi hassas kullanim var mi?
- Belediye ruhsat surecinde vinc yerlesim krokisi isteniyor mu? Izin sureci icin belediye izinleri rehberimiz yol gosterir.
Teknik Cozumler
- Jib kisaltma: Ihtiyac 50 metreyse ve 60 metre jib komsuya tasiyorsa, kisa konfigurasyon secmek en temiz cozumdur. QTZ63 ornegin 50 / 43.4 / 36.8 metre olmak uzere uc bom konfigurasyonuyla kurulabilir.
- Luffing model: Dar parselde jibi dik konuma alarak donus dairesini kuculten luffing vincler (ornegin 14 ton / 55 metre sinifindaki CTL220) tek gecerli cozum olabilir.
- Calisma sahasi sinirlama sistemleri: Elektronik bolge kisitlama, jibin belirli sektorlere yuk tasimasini engeller; ancak serbest donus (ruzgarda bos donme) cogu sistemde engellenemez, bu nedenle hukuki muvafakati ikame etmez.
- Havaalani yakini projeler: Havalimani mania planlari, vinc toplam yuksekligini ve dolayisiyla yerlesimi kisitlayabilir; ilgili kurum gorusleri montajdan once alinmalidir.
Vinc Konumu ile Jib Uzunlugu Dengesi
Konum Optimizasyonu Jibden Once Gelir
Ayni santiyede vinc konumunu 10 metre kaydirmak, cogu zaman 10 metre jib kisaltmaya esdegerdir. Iyi bir konum:
- Binanin agirlik merkezine yakin durur, en uzak koseye mesafeyi minimize eder
- Yukleme sahasini ve stok alanini kapsama dairesinin icinde tutar
- Temel, ankraj ve demontaj erisimini (mobil vinc yanasma alani) korur
Sayisal Ornek
Dikdortgen bir 60 x 40 metre bina dusunun. Vinc kisa kenarin ortasina kurulursa en uzak kose yaklasik 63 metre olur ve 65-70 metre jib gerekir. Vinc uzun kenarin ortasina kurulursa en uzak kose yaklasik 36 metreye duser ve 40-45 metre jib yeterlidir; ustelik tum yaricaplarda daha yuksek kapasite kalir. Bu tek karar, model sinifini ve maliyeti degistirir.
Genis oturumlu dar-uzun parsellerde ise 70 metre jibli DH168 (7013) gibi modeller devreye girer: 10 ton kapasite ve 70 metre bom ile tek vincten genis kapsama saglar; uc yuku 1.20 tondur (2-fall) ve uzak koselerde hafif yukler planlanmalidir.
Temel, Ankraj ve Demontaj Erisimi
Konum secerken jib kapsamasi kadar su uc kisit da kontrol edilmelidir: temel icin uygun zemin ve yeterli alan, bina yukseldikce gerekecek ankraj baglantilarinin cepheye mesafesi ve proje sonunda demontaj icin mobil vincin yanasacagi koridor. Kapsama acisindan mukemmel gorunen bir konum, demontaj erisimi olmadigi icin proje sonunda pahali bir soruna donusebilir.
Coklu Vinc Yerlesiminde Jib Planlamasi
Ne Zaman Tek Vinc Yetmez?
Kapsama analizi 75-80 metre uzeri yaricap gerektiriyorsa veya tek vincin saatlik tasima kapasitesi is programina yetmiyorsa, coklu vinc yerlesimi gundeme gelir.
Coklu Yerlesim Ilkeleri
- Kapsama dairelerinin kesisimi: Vincler arasi malzeme aktarim bolgesi (ortak stok sahasi) her iki dairenin icinde kalmalidir.
- Dusey ayrisma: Jibleri kesisen vincler farkli kule yuksekliklerine kurulur; ustteki vincin kanca takimlari ile alttaki vincin jib ustu arasinda guvenli dusey mesafe birakilir.
- Jib kisaltma ile kesisimi azaltma: Her vince maksimum jib takmak yerine, her vincin kendi bolgesine yetecek jib secilir; kesisim alani kuculdukce carpisma riski ve operasyon bekleme sureleri azalir.
- Anti-collision sistemi: Kesisen vinclerde elektronik carpisma onleme zorunlu kabul edilmelidir; sistem mimarisi icin coklu vinc guvenlik rehberimize bakin.
Ornek Kombinasyon
120 metre uzunlugunda iki bloklu bir projede, iki adet 60 metre jibli QTZ125 yerine; bloklara yakin konumlanan bir 50 metre jibli QTZ125 ve bir 50 metre konfigurasyonlu QTZ160 kullanmak, kesisim bolgesini daraltir ve her iki vincte bom ucunda 2.20-2.80 ton kapasite birakir.
Dahan Portfoyunde Jib Secenekleri
Modellere Gore Maksimum Jib
| Model | Kapasite | Maks. Jib | Uc Yuk (2-Fall) | Bom Konfigurasyonlari |
|---|---|---|---|---|
| QTZ63 (TC5013) | 6 t | 50 m | 1.25 t | 50 / 43.4 / 36.8 m |
| QTZ125 (H6015A2) | 10 t | 60 m | 1.40 t | 30-60 m arasi 7 kademe |
| QTZ160 (H6515A2) | 10 t | 65 m | 1.40 t | 30-65 m arasi 8 kademe |
| DH168 (7013) | 10 t | 70 m | 1.20 t | genis kapsama odakli |
Sinif Rehberleri
Jib uzunluguna gore model arayanlar icin 60 metre bom kule vinc sinif rehberi ve daha genis kapsama icin 65-70 metre sinif sayfalarimiz, uygun modelleri karsilastirmali listeler.
Karar Adimlari: Ozet Yol Haritasi
Alti Adimda Jib Secimi
- Vaziyet planinda zorunlu kapsama noktalarini isaretleyin
- Vinc konum adaylarini belirleyip her aday icin en uzak kritik mesafeyi olcun
- En iyi konumda minimum jib uzunlugunu (mesafe + 3-5 m pay) hesaplayin
- Bu jib konfigurasyonunda kritik yuk-yaricap ciftlerini yuk tablosuyla dogrulayin
- Komsu parsel, hava sahasi ve coklu vinc kisitlarini kontrol edin
- Bir ust ve bir alt jib kademesiyle maliyet-kapasite karsilastirmasi yapip karari kesinlestirin
Jib Kararinin Maliyet Boyutu
Jib uzunlugu; nakliye arac sayisini, montaj suresini, karsi agirlik miktarini ve dolayisiyla toplam kurulum butcesini dogrudan etkiler. Ornegin QTZ125'te 60 metre bom konfigurasyonu 18.400 kg karsi agirlik gerektirirken, ayni vincin 40 metre konfigurasyonu 14.800 kg ile kurulur. Gereksiz uzun jib; fazladan bom segmenti, fazladan karsi agirlik blogu ve daha uzun montaj penceresi demektir. Bu kalemlerin butce icindeki yerini gormek icin maliyet hesaplama rehberimize bakin.
Jib uzunlugu, dogru kurgulandiginda santiyenin tum lojistigini tek merkezden yoneten bir omurgadir; yanlis kurgulandiginda ise her gun tekrarlanan kucuk gecikmelerin toplamina donusur. Dahan Kule Vinc olarak vaziyet planiniz uzerinden kapsama analizi yapiyor, jib konfigurasyonu ve vinc konumunu birlikte optimize ediyoruz. Projenize ozel yerlesim ve jib analizi icin bizimle iletisime gecin; 36.8 metreden 85 metreye uzanan jib seceneklerini gormek icin kule vinc modellerimizi inceleyin.