Kule vinc seciminde en pahali hata, yanlis kapasite secmektir. Kucuk secilen vinc kritik yukleri kaldiramaz ve projeyi mobil vinc takviyesine mahkum eder; buyuk secilen vinc ise kira, nakliye, temel ve enerji kalemlerini zincirleme sisirir. Bu rehberde kapasite kararini sistematik hale getiren bir karar matrisi sunuyor; en agir yuk analizini, uc yuk ile maksimum kapasite farkini ve konut, AVM, sanayi senaryolarini gercek Dahan modelleri uzerinden inceliyoruz.
Kapasite Seciminde Dogru Soru: Katalog Degeri Degil, Yuk-Yaricap Cifti
"Kac tonluk vinc lazim?" sorusu eksik bir sorudur. Dogru soru sudur: "En agir yukum kac ton ve vinc govdesinden kac metre uzakta kaldirilacak?"
Cunku bir kule vincin kaldirabilecegi yuk, calisma yaricapina gore degisir. Katalogda "10 ton" yazan bir vinc, bu degeri yalnizca govdeye yakin yaricaplarda saglar; jib ucuna dogru kapasite kademeli olarak duser.
Kapasiteyi Belirleyen Uc Girdi
- En agir yuk: Projedeki tek en agir parca (beton kovasi dolu agirligi, en agir prefabrik panel, celik kiris, kalip masasi vb.)
- Bu yukun kaldirilacagi yaricap: Vinc merkezi ile yukun indirilis noktasi arasindaki yatay mesafe
- Kanca yuksekligi: Bina yuksekligi + guvenlik payi + sapan boyu; detayli hesap icin kanca yuksekligi hesaplama rehberimize bakin
Bu uc girdi netlesmeden model karsilastirmasi yapmak, harita olmadan rota cizmeye benzer.
Uc Yuk vs Maksimum Kapasite: Kritik Fark
Uc yuk (tip load), vincin jib ucundaki maksimum yaricapta kaldirabildigi yuktur ve her zaman maksimum kapasitenin cok altindadir.
Gercek Modeller Uzerinden Fark
- QTZ63 (TC5013): Maksimum kapasite 6 ton, 50 metre jib ucunda uc yuk 1.25 ton (2-fall). Yani jib ucunda katalog kapasitesinin yaklasik beste biri kaldirilir.
- QTZ125 (H6015A2): Maksimum kapasite 10 ton, 60 metre jib ucunda uc yuk 1.40 ton (2-fall).
- CCTL280-18 (H20-6030): Maksimum kapasite 18 ton, 60 metre jibde uc kapasite 3.0 ton.
Pratik Sonuc
Santiyenin uzak kosesine 2.5 tonluk prefabrik panel indirilecekse, "6 tonluk vinc yeter" demek yaniltici olabilir; o yaricapta 6 tonluk vincin kapasitesi 2.5 tonun altina dusmus olabilir. Ornegin QTZ63'un 50 metre bom konfigurasyonunda 2-fall yuk tablosu 30 metrede 2.43 ton gosterir; 2.5 tonluk panel bu yaricapta bu konfigurasyonla kaldirilamaz. Ayni yukte QTZ125, 60 metre bomda 35 metre yaricapta 2.94 ton kapasite sunar ve isi guvenle yapar. Yuk tablosu okuma teknigi icin calisma yaricapi hesaplama rehberimiz adim adim ornek icerir.
En Agir Yuk Analizi: Adim Adim
Adim 1: Yuk Envanteri Cikarin
Projede vincin kaldiracagi tum yuk tiplerini listeleyin:
- Beton kovasi (kova dara agirligi + beton; 1 m3 beton yaklasik 2.4 ton)
- Kalip ve iskele paketleri, kalip masalari
- Demir donatii demetleri
- Prefabrik paneller, merdiven ve balkon elemanlari
- Celik kolon ve kirisler (endustriyel projelerde)
- Mekanik-elektrik ekipmanlari (klima santrali, trafo, jenerator)
Adim 2: Her Yuke Yaricap Atayin
Vaziyet plani uzerinde vinc konum adayini isaretleyin ve her yuk tipinin en uzak indirilis noktasini olcun. Ayni yuk farkli yaricaplarda tasinabilir; kritik olan en uzak noktadir.
Adim 3: Kritik Cifti Belirleyin
En agir yuk ile en uzak yuk cogu zaman ayni degildir. Kapasiteyi belirleyen, yuk tablosunu en cok zorlayan yuk-yaricap ciftidir. Ornegin 8 tonluk trafo govdeye 12 metre mesafede indirilecekse cogu orta sinif vinc bunu karsilar; ama 3 tonluk kalip masasi 45 metre yaricapta tasinacaksa asil kritik nokta odur.
Adim 4: Guvenlik Payi Ekleyin
Sapan, kanca blogu ve aparat agirliklari yuke dahildir. Pratikte kritik yuk-yaricap ciftinin uzerine yuzde 10-15 rezerv koymak; kova buyutme, kalip degisikligi gibi proje ici degisikliklere alan birakir.
Karar Matrisi: Proje Tipi x Yuk Tipi x Bina Yuksekligi
Asagidaki matris, tipik proje profillerine gore baslangic kapasite sinifini gosterir. Nihai secim mutlaka yuk tablosu dogrulamasiyla yapilmalidir.
| Proje Tipi | Belirleyici Yuk | Bina Yuksekligi | Onerilen Kapasite Sinifi | Ornek Dahan Modeli |
|---|---|---|---|---|
| Konut (5-15 kat) | Beton kovasi, kalip paketi (1.5-3 t) | 15-50 m | 6-8 ton | QTZ63 (TC5013) - 6 t / 50 m jib |
| Konut (15-30 kat) | Kalip masasi, donati demeti (2-4 t) | 50-100 m | 8-10 ton | QTZ125 (H6015A2) - 10 t / 60 m jib |
| Rezidans / kule (30+ kat) | Kalip masasi, cephe paneli (3-5 t) | 100-250 m | 10-16 ton, ankrajli | QTZ125 - 249 m ankrajli yukseklik |
| AVM / ticari | Celik kiris, cati makasi (4-8 t) | 15-30 m | 10-18 ton | CCTL280-18 - 18 t / 60 m jib |
| Sanayi / fabrika | Celik kolon, vinc kirisi, ekipman (6-15 t) | 10-30 m | 16-32 ton | CCTL280-18 (18 t), DH620 (32 t / 85 m) |
| Prefabrik yapi | Prefabrik kiris ve panel (5-12 t) | 8-20 m | 12-25 ton | CCTL280-18 - 15 m yaricapta 18 t |
Matris okunurken iki uyari onemlidir: bina yukseldikce kapasiteden once serbest yukseklik ve ankraj kisiti devreye girer; genis oturumlu projelerde ise kapasiteden once jib uzunlugu belirleyici olur. Jib karari icin bom uzunlugu secim rehberimiz bu yazinin tamamlayicisidir.
Ornek Senaryo 1: 18 Katli Konut Projesi
Girdiler
- Bina yuksekligi: yaklasik 55 m, blok oturumu 30 x 25 m
- En agir yuk: dolu beton kovasi yaklasik 2.6 ton
- Kritik yaricap: santiye deposundaki kalip paketinin alindigi 42 m
Analiz
QTZ63 (6 t / 50 m jib) ilk bakista yeterli gorunur; ancak 50 m bom 2-fall tablosunda 40 metrede kapasite 1.69 tondur ve 42 metredeki 2.6 tonluk kova yuku karsilanamaz. QTZ125 ise 60 m bom 2-fall tablosunda 40 metrede 2.48 ton, 4-fall modunda 40 metrede 2.58 ton sunar; kova hacmi kucultulmez ise 35 m yaricapta calisacak sekilde vinc konumu iyilestirilmelidir (35 metrede 2.94 t). Bu senaryo, kapasite ile vinc konumunun birlikte optimize edilmesi gerektigini gosterir.
Karar
Vinc konumu bina cekirdegine yaklastirilarak kritik yaricap 35 metreye cekildi ve QTZ125 (H6015A2) secildi. Ayrica 55 metrelik bina icin QTZ63'un 42.5 metrelik serbest yuksekligi zaten yetersiz kalacakti; QTZ125, L2.0m mast ile 60 m serbest yukseklik sunar.
Ornek Senaryolar: AVM ve Sanayi Projeleri
Senaryo 2 Girdileri: AVM ve Ticari Merkez
- Genis oturum: 120 x 90 m, 3 bodrum + 4 normal kat
- En agir yuk: 7.2 tonluk celik cati makasi, montaj yaricapi 28 m
- Ikincil yukler: 4 tonluk cephe panelleri, 30-35 m yaricap
Senaryo 2 Analizi
AVM projelerinde bina alcak ama yukler agir ve oturum genistir. 10 ton sinifi bir flat-top, 28 metrede 7.2 tonu tasiyamaz (QTZ125 25 metrede 4.41 t, 2-fall). Burada agir sinif gergili model gerekir: CCTL280-18 yuk diyagraminda 30 metrede 7.5 ton tasir ve 7.2 tonluk makasi 28 metrede guvenle monte eder. Genis oturum nedeniyle tek vinc yetmez; iki veya uc vincli yerlesim ve anti-collision planlamasi gundeme gelir.
Senaryo 2 Karari
Bir adet CCTL280-18 (agir celik montaj bolgesi) + bir adet QTZ125 (beton ve kalip operasyonlari) kombinasyonu, tek buyuk vince gore hem kapsama hem maliyet acisindan daha verimli cikti. Benzer kombinasyon analizleri icin AVM projelerinde kule vinc cozumleri yazimiza bakabilirsiniz.
Senaryo 3 Girdileri: Sanayi Tesisi ve Agir Montaj
- Fabrika binasi: 18 m yukseklik, agir celik konstruksiyon
- En agir yuk: 14 tonluk celik vinc kirisi, montaj yaricapi 18 m
- Ekipman montaji: 10 tonluk pres govdesi, 15 m yaricap
Senaryo 3 Analizi
Sanayi projelerinde belirleyici olan neredeyse her zaman tekil agir yuklerdir. 14 ton yuku 18 metrede tasimak icin 16-18 ton sinifi gerekir. CCTL280-18, 15 metrede 18 ton ve 20 metrede 12 ton kapasite sunar; 18 metredeki 14 tonluk kiris icin yuk tablosu ara degeri dogrulanmalidir. Daha agir ekipman iceren tesislerde 32 ton sinifi DH620 (85 m jib, 2-fall uc yuk 3.0 t) veya 64 ton sinifi DH1400 gibi agir modeller devreye girer.
Senaryo 3 Karari
CCTL280-18 secildi; kritik 14 tonluk kaldirma icin montaj yaricapi vinc konumu revizyonuyla 16 metreye dusuruldu. Kapasite sinifi buyudukce temel, nakliye ve montaj maliyetleri de buyudugu icin bu tur projelerde maliyet hesaplama rehberindeki TCO yaklasimi mutlaka uygulanmalidir.
Kapasite Secimini Etkileyen Ikincil Faktorler
Vardiya ve Tempo
Ayni kapasitede iki vincten hizli kaldirma mekanizmasina sahip olan, yogun beton programlarinda fiili kapasiteyi artirir. QTZ125'in 45LFV25 mekanizmasi 0-80 m/dk kaldirma hizi sunar; cevrim suresi kisaldikca gunluk tasima adedi artar.
Fall (Halat Donanimi) Secimi
2-fall donanim hiz, 4-fall donanim yuk avantaji saglar. QTZ125'te 4-fall modda 22.8 metreye kadar 5 ton sabit kapasite korunur. Ayni vincin iki farkli karakteri oldugunu unutmayin.
Kule Yuksekligi Etkisi
Yuksek ankrajli konfigurasyonlarda ek mast ve ankraj yukleri artar; kapasite karari, 10 ton kule vinc sinifi rehberinde oldugu gibi yukseklik konfigurasyonuyla birlikte degerlendirilmelidir.
Luffing Ihtiyaci
Dar parselde komsu hava sahasina tasma yasagi varsa, kapasite dogru olsa bile flat-top yerine CTL220 gibi luffing model gerekebilir; karar cercevesi icin luffing karar rehberimize bakin.
Sik Yapilan Hatalar ve Kontrol Listesi
Bes Tipik Hata
- Katalog kapasitesine bakip yuk tablosunu atlamak
- En agir yuku analiz edip en uzak yuku unutmak
- Sapan ve aparat agirligini yuke eklememek
- Proje ilerledikce degisecek yukleri (cephe, mekanik ekipman) baslangicta sormamak
- Kapasiteyi buyutup jib ve yukseklik kisitlarini ihmal etmek
Karar Oncesi Kontrol Listesi
- Yuk envanteri ve yuk-yaricap ciftleri cikarildi mi?
- Kritik cift, secilen modelin yuk tablosuyla dogrulandi mi?
- Yuzde 10-15 kapasite rezervi birakildi mi?
- Kanca yuksekligi ve serbest yukseklik/ankraj plani uyumlu mu?
- Fall konfigurasyonu (hiz mi yuk mu) projeye gore secildi mi?
Kapasite secimi, dogru veriyle yapildiginda yarim gunluk bir muhendislik calismasidir; yanlis yapildiginda ise aylarca tasinan bir maliyet yukune donusur. Dahan Kule Vinc olarak projenizin yuk envanterini birlikte cikariyor, yuk tablolari uzerinden model dogrulamasi yapiyoruz. Projenize ozel kapasite analizi icin bizimle iletisime gecin; 6 tondan 64 tona uzanan tum kapasite siniflarini karsilastirmak icin kule vinc modellerimizi inceleyin.