Sapan ve kaldirma aparatlari, kule vincin kancasi ile yuk arasindaki baglanti elemanlarıdır. Dogru aparat secimi ve dogru kullanim, guvenli kaldirma operasyonunun temelidir. Yanlis aparat kullanımı yuk dusmesine ve agir kazalara yol acabilir.
Sapan Turleri
1. Celik Halat Sapan
En yaygin kullanilan sapan turudur. Kule vinc operasyonlarinin buyuk bolumunde celik halat sapanlar kullanilir.
Ozellikleri:
- 6×19 veya 6×36 yapili celik halatlardan imal
- Uclarinda kilit (thimble) ve kanca veya halka
- 1-50 ton arasi kapasiteler
- Sertifikalı uretim
Avantajlar:
- Yuksek dayanim
- Esneklik
- Uzun omur
- Genis kapasite araligí
Dezavantajlar:
- Keskin kenarlarda hasarlanabilir
- Yaglama gerektirir
2. Polyester Saplanlı (Tekstil) Sapan
Sentetik liflerden dokunmus yassı veya yuvarlak sapanlar.
Ozellikleri:
- 1-250 ton arasi kapasiteler
- Renk kodlamasi ile kapasite belirleme
- Hafif ve esnek
Kapasite Renk Kodlari:
| Renk | Kapasite (tek bacak) |
|---|---|
| Mor | 1 ton |
| Yesil | 2 ton |
| Sari | 3 ton |
| Gri | 4 ton |
| Kirmizi | 5 ton |
| Kahverengi | 6 ton |
| Mavi | 8 ton |
| Turuncu | 10+ ton |
Avantajlar:
- Yüzeye zarar vermez
- Hafif
- Kolay depolama
Dezavantajlar:
- Keskin kenarlardan korunmalidır
- Sicakliga dayanimi sinirli (100°C alti)
- UV hasarí olabilir
3. Zincir Sapan
Yuksek mukavemetli alaşım celik zincirlerden yapilir.
Ozellikleri:
- Sinif 8 (Grade 80) veya Sinif 10 (Grade 100)
- Kisa halkali zincir
- Uclarinda kanca, halka veya kaldirma noktasi
Avantajlar:
- Sicakliga direncli (400°C'ye kadar)
- Keskin kenarlara direncli
- Ayarlanabilir uzunluk (baklalı kanca ile)
- Uzun omur
Dezavantajlar:
- Agir
- Yüzeye zarar verebilir
- Pahali
Kaldirma Aparatlari
Kaldirma Kirisleri (Spreader Beam)
Genis yuklerí dengeli sekilde kaldirmak icin kullanilir:
- Prefabrik panel
- Celik konstrüksiyon
- Uzun malzeme
Kaldirma Kelepceleri (Lifting Clamp)
Celik profilleri kavrayarak kaldiran mekanik aparat:
- I-profil kelepce
- Levha kelepce
- Boru kelepce
C-Kanca
Beton bobinleri ve rulosari kaldirmak icin.
Palet Catallari (Fork)
Paletli malzemeleri kaldirmak icin vinc kancasina takilan catal.
Beton Kovasi
Beton dokumu icin ozel tasarlanmis kova:
- 0.5 - 3 m³ kapasite
- Alt bosaltma veya yan bosaltma
- Vibratörlü modeller
Vakumlu Kaldirici
Cam, metal levha ve duz yuzeyler icin vakumla yakalama.
Sapan Kapasite Hesaplama
Sapan Acisi Faktoru
Sapan acisinın artmasi kapasiteyi dusurur:
| Sapan Acisi | Kapasite Faktoru |
|---|---|
| 0° (dikey) | 1.00 |
| 30° | 0.87 |
| 45° | 0.71 |
| 60° | 0.50 |
| 90° | Kullanilmamali! |
Hesaplama ornegi:
- Tek bacak sapan kapasitesi: 5 ton
- Cift bacakli kullanim, 60° aci ile
- Gercek kapasite: 2 × 5 × 0.50 = 5 ton
Kullanim Tiplerine Gore Kapasite
Ayni sapanin farkli kullanim sekilleri farkli kapasiteler verir:
| Kullanim | Kapasite Faktoru |
|---|---|
| Tek dikey | 1.00x |
| Cift bacak (90°) | 1.40x |
| Basket (U-seklinde) | 2.00x |
| Sogme (choke) | 0.80x |
Guvenli Kullanim Kurallari
Kaldirma Oncesi
- Sapanin kapasite etiketini kontrol edin
- Gorsel muayene yapin (asinma, kopma, deformasyon)
- Yukun agirligini bilin
- Sapan acisini hesaplayin
- Agirlik merkezini belirleyin
- Uygun bağlama noktalarini seçin
Kaldirma Sirasinda
- Once hafifce kaldirarak denge kontrolu yapin
- Yuk sallanmasin, yonlendirme halatı kullanin
- Yukun altinda kimse durmamali
- Ani hareket yapmayin
Kaldirma Sonrası
- Sapanları uygun sekilde kaldirin
- Yere bırakırken sapanların altında kalmamalarini saglayin
- Sapanlari temizleyip uygun yerde depolayin
Sapan Muayenesi
Gorsel Muayene (Her Kullanım Oncesi)
Celik halat sapan:
- Kopmus tel
- Deformasyon (kink, birdcage)
- Korozyon
- Kilit ve kanca durumu
Tekstil sapan:
- Kesik veya yirtik
- Asinma
- Kimyasal hasar
- Etiket okunurlugu
Zincir sapan:
- Halka uzamasi (%5'ten fazla)
- Catlak
- Korozyon veya asinma
- Kanca agiz acilmasi
Periyodik Muayene (3-12 Ayda Bir)
Yetkili kisi tarafindan sertifikali muayene:
- Kapasite testi
- NDT muayene (gerekirse)
- Sertifika yenileme
Kimlere Muayene Sertifikasi Duzenlenmelidir?
- CE belgeli ürünler icin üretici standartlarına göre
- Periyodik muayene kuruluslarí (A tipi)
- Is güvenliği mevzuatına uygun
Kasitlama ve Imha
Su durumlarda sapan kullanımdan kaldirilmalıdir:
- Kopmuş tel sayisi siniri asıldıysa
- Uzama %5'i astiysa
- Catlak veya kırık varsa
- Etiket okunamiyorsa
- Isıl hasar görmüşse
- Kimyasal maruziyete ugramisssa
Kasıtlanan sapan kesilmeli veya isretlenmelidir ki tekrar kullanilmasin.
Sonuc
Sapan ve kaldirma aparatları, kule vinc operasyonlarinin sessiz kahramanlaridir. Dogru secim, duzenli muayene ve guvenli kullanim, basarili ve güvenli kaldirma operasyonlarinin garantisidir.
Dahan Kule Vinc olarak, kaldirma aparatlari konusunda teknik danismanlik ve tedarik destegi sunuyoruz. Projenize uygun aparat secimi icin bizimle iletisime gecin.